Deprem gerçeğiyle yaşayan bir ülkede bina güvenliği, konut seçiminin pazarlık edilemez kriteridir. Peki bir alıcı veya kiracı olarak deprem dayanıklılığını nasıl değerlendirebilirsiniz?
Bina yaşı ve yönetmelik dönemi
Türkiye’de deprem yönetmelikleri 1999 depremlerinden sonra köklü biçimde güncellendi; en güncel kurallar 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği ile yürürlüktedir. 2000 sonrası ruhsat almış binalar, kural olarak daha sıkı denetimle inşa edilmiştir.
Zemin etüdü raporu
Binanın oturduğu zeminin türü, taşıma kapasitesi ve sıvılaşma riski zemin etüdüyle belirlenir. Aynı ilçede bile sokaktan sokağa zemin kalitesi değişebilir; raporu belediyeden veya yapı sahibinden isteyin.
Yapısal inceleme ve performans analizi
Şüpheli durumlarda lisanslı kuruluşlara bina performans analizi yaptırabilirsiniz. Karot testi, beton dayanımını; röntgen taraması, donatı düzenini ortaya koyar.
Güçlendirme yapılmış binalar
Güçlendirme kötü bir işaret değildir; doğru projeyle yapılmış ve belgelenmiş bir güçlendirme, binayı yönetmelik standardına taşır. Önemli olan projesinin ve denetiminin resmi olmasıdır.
Riskli yapı sorgusu ve DASK
Binanın riskli yapı kaydı olup olmadığını e-Devlet üzerinden sorgulayabilirsiniz. DASK poliçesi zorunludur; üzerine eklenecek konut sigortası, eşya ve yapı için ek güvence sağlar.
Son söz
Deprem güvenliği, fiyat veya konumdan önce gelir. İncelediğiniz her mülkte belge isteyin, belgesiz güvenceye itibar etmeyin; gerekirse bağımsız bir yapı mühendisinden görüş alın.